Kripto para birimleri ve bunların altında yatan teknoloji olan blok zinciri, 21. yüzyılın en yenilikçi teknolojilerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Mütevazı başlangıçlardan itibaren teknoloji, istemeden de olsa bugün hesaba katılması gereken bir güç haline geldi. Birçok kişi kripto para birimlerini, normal itibari para birimlerinin her gün karşılaştığı büyük bir sorun olan devalüasyon sorununa bir çözüm olarak görüyor.
Küresel çapta çalışan merkezi olmayan bir para birimi fikri pek çok insana cazip geliyor. Ancak kripto para alanındaki mevcut durum bu beklentiden çok uzak.
Bugün dünyada mevcut toplam itibari para miktarından daha fazla kripto para birimi bulunmaktadır; 1 itibari para birimine karşılık yaklaşık 200 kripto para birimi.
O zaman şu soru akla geliyor; neden bu kadar çok kripto para var?
Bu önemli konuyu tartışmadan önce, kripto para birimlerinin tarihçesini anlayalım.
Kripto para birimlerinin tarihçesi
Birçok kişi ilk kripto para birimini Bitcoin’in anonim kurucusu Satoshi Nakamoto’ya atfetmektedir; Nakamoto ilk olarak 2008 yılında Bitcoin white paper’ını yayınlamıştır. Bununla birlikte, kripto para birimlerinin teorik yönleri 1980’lerin başına kadar uzanmaktadır. Ben bunlara ” Bitcoin öncesi dönem ” demeyi tercih ediyorum. Kripto para birimlerinin teorik yönleri ilk olarak geleneksel fiat para birimlerinin dezavantajlarını ele almak için önerilmiştir. Bu teoriler matematiksel ilkeler ve bilgisayar tabanlı prensipler kullanılarak tasarlanmıştır.
Amerikalı kriptograf David Chaum ilk kez kripto para birimini fark etti. Bugün bildiğimiz web tabanlı şifrelemenin temelini oluşturan bir algoritma geliştirdi. Bu algoritma, bilgilerin güvenli ve değişmez bir şekilde saklanmasını sağlar. O dönemde bu şekilde transfer edilen para “kör para” olarak biliniyordu.
Bitcoin Öncesi Dönem
1980’lerin sonunda Chaum, bazı destekçilerinin yardımıyla Hollanda’ya taşındı ve burada DigiCash’i kurdu. Ancak, modern şifrelemenin aksine, DigiCash merkezi değildir. Kısacası, hala bir merkez bankasına çok benzemektedir. Bu büyük bir sorun olduğundan ve Hollanda merkez bankası bunu dile getirdiğinden, DigiCash 90’larda dükkanı kapattı.
DigiCash’in yanı sıra, aynı zamanda birkaç başka sanal para birimi de ortaya çıktı.
Wei Dai b-para beyaz kitabını yayınladı. Beyaz kitap, merkezsizleştirme ve anonimleştirme gibi modern kriptografi tarafından savunulan bazı özellikleri içermektedir. Ne yazık ki, b-money hiçbir zaman piyasaya çıkamadı.
Chaum’un ortağı Nick Szabo da Bit Gold adlı bir kripto para birimi tasarladı ve kullanıma sundu. Kripto para birimi ayrıca temel teknoloji olarak blockchain teknolojisini kullanmaktadır. Şifreleme bir süredir var, ancak artık kullanılmıyor. Diğerleri arasında Rusya’daki WebMoney ve Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Electronic Gold bulunmaktadır.
“Bitcoin öncesi dönemde” çeşitli kripto para yaratma girişimlerine rağmen, Bitcoin şu anda ilk modern kripto para birimi olarak kabul edilmektedir. Bunun nedeni, ademi merkeziyetçilik, anonimlik, kıtlık, kayıtların değişmezliği gibi birçok önemli özelliği bir araya getirmesidir. Birçok düşünce okulu onu gerçek bir kripto para birimi olarak görürken, birçoğu da “Kripto Kralı” olarak adlandırıyor.
Bitcoin
Satoshi Nakamoto Bitcoin’i ilk olarak 2008 yılında yayınlanan bir beyaz kitapta tanımlamıştır. Kripto para birimi ilk olarak 2009’da piyasaya sürüldü, ardından 2010’da Litecoin gibi diğer alternatifler geldi. 2012 yılında Bitcoin, WordPress, Microsoft, Expedia ve diğerleri dahil olmak üzere bir düzine kurumsal tabanlı müşterinin dikkatini çekti. Bitcoin, fiyatının yaklaşık 20.000 $’a tırmandığı 2017 yılında daha da popüler hale geldi.
Şu anda dünyanın her yerinde hükümetlerin insanların parası üzerinde büyük bir etkisi var ve bu da devalüasyon gibi sorunlara neden oluyor. Birçok kripto meraklısı, kripto alanını, gücü hükümetlerden sıradan insanlara geri kaydırmanın anahtarı olarak görüyor.
Neden birden fazla kripto para var?
Bitcoin bugün hala en çok tanınan kripto para birimi olduğuna göre, neden bu kadar çok kripto para birimi var ve her geçen gün daha fazlası ortaya çıkıyor? Daha fazla kripto paraya ihtiyacımız var mı? Bitcoin küresel nüfusun finansal ihtiyaçlarını yeterince karşılayabilir mi? Bunlar ve daha birçok soru bu makalede yanıtlanacaktır.
İlk olarak, neden bu kadar çok kripto para var? Ya da basitçe neden birden fazla kripto para var? İlk olarak, küresel ölçekte kripto para birimleri belirli alanlardaki belirli sorunlara çözüm sağlamayı amaçlamaktadır. Örneğin Bitcoin, eşler arası (P2P) işlemlerin sorunsuz, hızlı ve rahat bir şekilde gerçekleştirilmesine yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır. Kripto para birimleri aynı zamanda birincil değer deposu ve kripto yatırım biçimi olarak da işlev görür.
Öte yandan Ethereum, akıllı sözleşmelerin oluşturulmasını ve dağıtılmasını kolaylaştırmak için tasarlanmıştır. Dash ve Electroneum gibi birçok kripto para birimi, bankasızlara yardım etmeye adanmıştır. Enjin Coin gibi diğer bazı kripto para birimleri belirli sanal ekosistemlere güç sağlamaya yardımcı olurken, Elastos yeni internete güç sağlamayı amaçlamaktadır. Neden bu kadar çok kripto para var sorusuna yanıt vermenin bir diğer önemli nedeni de kripto para birimlerinin blok zinciri teknolojisi üzerine inşa edilmiş olmasıdır.
Şu anda her geçen gün daha fazla blockchain kullanım alanı icat ediliyor. Sağlık sektöründen oylama, finans, lojistik, madencilik, tedarik zinciri ve daha fazlasına kadar. Her yeni kullanım durumunda, yeni bir blok zinciri ve ardından yeni bir kripto para birimi oluşur. Tek bir blok zinciri, bu yenilikçi teknolojinin içerdiği tüm potansiyeli tam olarak yakalayamaz. Bu nedenle, birkaç blok zinciri ve bunların kripto para birimlerini tek bir alanda bir araya getirmeye ihtiyaç vardır.
Kaç tane kripto para birimi var?
CoinMarketCap’e (CMC) göre, Aralık 2022 itibariyle toplam 22.034 kripto para birimi bulunmaktadır. Bu çok büyük bir sayı ve listeye her gün yeni kripto paralar katılıyor.
artılar ve eksiler
avantaj
- Daha hızlı işlem süreleri – Aracılara olan ihtiyacı tamamen ortadan kaldırarak, işlemler artık gerçek zamanlı kripto ticareti kullanılarak gerçekleştirilebilir. Bu da blockchain teknolojisi sayesinde mümkün olmaktadır.
- Azaltılmış İşlem Maliyetleri – Kripto para transferlerini kullanmak, geleneksel sınır ötesi fiat transferlerine kıyasla maliyetleri önemli ölçüde azaltmaya yardımcı olur.
- Gizlilik – Yukarıda belirtilen avantajların yanı sıra, kripto para birimleri kullanıcılara gizli işlemler yapma olanağı da sağlar.
Diğer önemli avantajlar şunlardır: Kullanıcılar fonlarının yegane kontrolörleridir. Kripto işlemleri de değişmez, güvenli, merkezi olmayan, enflasyona dayanıklı vb.
eksiklik
Birçok avantajına rağmen, kripto para birimleri hala bazı doğal sorunlardan muzdariptir.
- ölçeklenebilirlik sorunları
- Siber Güvenlik ve Hırsızlık Riski
- uçuculuk
- elverişsiz düzenleyici koşullar
bir sonraki büyük kripto para
Şu anda, kripto alanı potansiyel olarak başarılı birçok kripto para birimiyle doludur. Dolayısıyla bir hashtag’i bir sonraki büyük kripto para birimi olarak işaretlemek hafife alınacak bir şey değildir. Bitcoin şu anda günümüzde mevcut olan en iyi kripto para birimidir ve diğer tüm kripto para birimleri genellikle alternatif paralar “altcoinler” olarak adlandırılır.
Bir sonraki büyük kripto para olma potansiyeline sahip bir kripto para bazı önemli özelliklere sahip olmalıdır. Ne yazık ki, bugün mevcut olan çoğu kripto para birimi bu standartlardan birini veya daha fazlasını karşılamamaktadır.
1. Ölçeklenebilirlik
Çoğu kripto ve blok zinciri platformunun karşılaştığı temel sorun ölçeklenebilirliktir. Bir sonraki büyük kripto para birimi neredeyse sonsuz ölçeklenebilirliğe sahip olabilmelidir. Yani, yaklaşık birkaç milyon işlem sadece bir saniyede verimli bir şekilde gerçekleştirilebilir.
2. Adem-i Merkeziyetçilik
Ademi merkeziyetçiliği sağlamak için, oy kullanma hakkı en az 10.000 ila 100.000 seçmene dağıtılmalıdır. Bu amaçla, kripto para birimleri İş İspatı (PoW) mutabakat mekanizmalarını kullanamaz. Bunun nedeni PoW’un havuz merkezileştirmesi gerektirmesidir. Ayrıca Proof-of-Stake (PoS) veya Delegated Proof-of-Stake (dPoS) mutabakat mekanizmalarını kullanmamalıdırlar.
3. Hızlı işlem hızı
Kripto alım satım işlemlerini en fazla 3 saniye içinde onaylamaktan bahsediyorum.
4. İzin vermemek ve güvensizlik
Bir sonraki büyük kripto para güvenilmez ve izinsiz olacak. Bununla birlikte, blok zincirinde herhangi bir merkezileşme veya üçüncü taraf kontrolü söz konusu değildir.
Ayrıca, potansiyel olarak başarılı bir kripto para birimi, diğer birçok özelliğin yanı sıra, çok az ücretle veya hiç ücret ödemeden düşük enerji tüketimi gerektirecektir.
Şu anda Ethereum yolunda gidiyor gibi görünüyor.
Sonuç olarak
Sarsıntılı bir başlangıca rağmen, dünyanın dört bir yanındaki kripto para birimleri (Bitcoin ve Altcoinler) kalıcıdır. Tek bir ortak şifreleme kullanma fikri birkaç kez dile getirilmiş olsa da, bunun gerçekleşme şansı çok zayıftır. Gezegendeki herkesin finansal ihtiyaçlarını karşılayan tek bir banka ya da aynı hizmeti küresel çapta sunan tek bir taksi operatörü (Uber) hayal edin. Bu neredeyse imkansız bir başarı. Birinci sınıf hizmet sunmak için, hizmet sağlayıcıların belirli pazar segmentlerini hedeflemeleri ve bu segmentlere hizmet vermeleri önerilir.
Ayrıca yakın gelecekte daha fazla kripto para birimi bekliyoruz. Çünkü daha fazla kullanım alanı oluştukça, tasarlandıkça ve düşünüldükçe daha fazla blok zinciri geliştirilecek ve daha fazla kripto para birimi doğacaktır. Peki, sorunun cevabı şu: neden bu kadar çok kripto para var? Bitcoin hala kullanılan ilk kripto para birimi olsa da, altcoinlerin kripto para birimi alanına hakim olacağı bir dönemi dört gözle bekliyoruz.